Türkiye’nin en ünlü heykellerinden biri heykeltraş İlhan Koman’ın Akdeniz adlı eseridir.
Figüratif soyutlama tarzındaki heykeli birbirine eşit uzunlukta, 12 milimetre kalınlığında 112 metal levhanın yan yana getirilmesiyle oluşturulan beyaz renkli kollarını açmış 4.5 ton ağırlığında bir kadın figürüdür.
İlhan Koman eserlerinde bilim ve sanatı bir araya getirmesi sebebiyle “Türk Da Vinci” olarak anılmıştır.
Akdeniz heykelinin fikri 1960’larda doğdu, yapımı 1970’lerde gerçekleşti ve 1980 yılında İstanbul Zincirlikuyu’da, siparişi vermiş olan Halk Sigorta’nın binasının önüne dikildi. Daha sonra iki kez yer değiştiren heykel son olarak 2017 yılında şimdiki yerine, İstiklal Caddesi manzaralı Yapı Kredi Kültür Sanat binasının üçüncü katına yerleştirildi.
İlhan Koman bizler için büyük önemi ve değeri olan Akdeniz’i, insanları sevgi ve şevkatle kucaklayan bir kadın olarak tasvir etmiştir. Sanatçı bu heykeliyle 1981 Sedat Semavi Vakfı Güzel Sanatlar Ödülü’nü kazandı.
1921 Edirne doğumlu sanatçı, 1945 yılında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’nden mezun olduktan sonra Paris’e taşınır, 1947-1950 yılları arasında Fransa’da Academie Julian ve Ecole du Louvre’da çalışmalar yapar. Eserlerinde özellikle antik Mezopotamya ve Mısır sanatının etkisi görülür. İlk sergisini 1948’de Paris’te açtıktan sonra ülkesine döner ve 1951-1958 arasında akademisyenlik yapar. 1952’de, Anıtkabir Heykel Yarışması için hazırladığı rölyef kompozisyonu birincilik kazandı, yapılıp yerine yerleştirildi. Koman daha sonra yaptığı çalışmalarla da ödüller aldı.
1958 yılında, Brüksel’de düzenlenen uluslararası bir sergide tanıştığı mimar Ralph Erskine’in daveti üzerine mimari tasarımları için form araştırmaları yapmak üzere İsveç’e giden sanatçı1959’da İsveç’e yerleşti.
1967’de Stockholm Uygulamalı Sanatlar Yüksek Okulu’na öğretim üyesi olarak kabul edildi. Bu dönemde yeni geometrik türevler ve yel değirmenleri gibi bilimsel buluşları tescillendi. 1969’da İsveç’te Sundsvall’da bir alan düzenlemesi için açılan yarışmada birincilik ödülü, 1970’te de Örebro Belediye Sarayı önüne konulmak üzere yaptırılan heykel yarışmasında da birincilik ödülü aldı.
Bir deniz aşığı olan Koman1965 yılında “Hulda” adlı iki direkli bir yelkenliyi satın alarak içinde yaşamak ve çalışmak üzere restore ettirdi, ölümüne kadar bu tekneyi ev ve atölye olarak kullandı. Sanatçının en ünlü heykeli olan “Akdeniz” de aslında İsveç’te aldığı bir siparişti ama heykelin kısmeti İsveç’te değil sanatçının anavatanında sergilenmekmiş.
Çoğunluğu Stockholm’da olmak üzere 20 şehrin sokak ve meydanlarında Koman’ın heykelleri bulunur. Stockholm’da Mimarlık Yüksek Okulu önünde “Leonardo’ya Selam” heykeli sanatçının beğenilen eserlerindendir.
İlhan Koman, 1986’da 65 yaşındayken İsveç’in başkenti Stockholm’de hayatını kaybetti.
